Арабын Нэгдсэн Эмират Улсаас (АНЭУ) НҮБ-ын Ерөнхий нарийн бичгийн даргын албан тушаалд нэр дэвшүүлсэн дипломатч Лана Нуссейбехийн асуудал олон улсын анхаарлыг татаж, хүчтэй эсэргүүцэлтэй тулгарав. Суданы диаспора болон хүний эрхийн төлөөлөгчид түүний нэр дэвших явцыг эрс буруушааж байна. Учир нь тэрбээр АНЭУ-ыг Суданы иргэний дайныг өөгшүүлж, 'Шуурхай дэмжлэг үзүүлэх хүчин' (RSF) хэмээх хагас цэрэгжсэн бүлэглэлд дэмжлэг үзүүлсэн гэх баримтуудыг удаа дараа эрс няцааж иржээ.
НҮБ-ын одоогийн Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Антониу Гутеррешийн таван жилийн хоёр дахь бүрэн эрхийн хугацаа энэ онд дуусна. Үүнтэй холбогдуулан АНЭУ өнгөрсөн долоо хоногт Лана Нуссейбехийг тус өндөр албан тушаалд албан ёсоор нэр дэвшүүлснээр гацаанд ороод байсан өрсөлдөөнийг шинэ шатанд гаргасан юм. Гэвч хүний эрхийн байгууллагууд АНЭУ-ыг Суданы армитай байлдаж буй RSF бүлэглэлийг зэвсэглэн санхүүжүүлж байгааг олон жилийн турш баримтжуулсаар иржээ. RSF бүлэглэл олон тооны харгислал үйлдсэний дотор 2025 оны аравдугаар сард Эль Фашер хотод үйлдсэн халдлагыг НҮБ 'геноцид буюу үй олноор хөнөөх гэмт хэргийн шинж тэмдэгтэй' хэмээн мэдэгдэж байв.
Нуссейбех нь 2024 он хүртэл АНЭУ-аас НҮБ-д суух байнгын төлөөлөгчөөр ажилласан бөгөөд тус улсын эрх баригчдын уг хэрэгт хамааралгүй гэх байр суурийг байнга хамгаалж ирсэн юм. Африкийн эвэр дэх эмэгтэйчүүдийн стратегийн санаачилгын бүсийн захирал Хала аль-Кариб хэлэхдээ, Нуссейбех улсынхаа Суданд явуулж буй бодлогоос ангид, бие даасан байр суурьтай ажиллаж байсан түүх байхгүйг онцолжээ. Тэрбээр Аюулгүйн Зөвлөл уг нэр дэвшигчийг дэмжих нь Эль Фашер хотод RSF бүлэглэлийн үйлдсэн цуст хядлагыг үгүйсгэсэнтэй адил үр дагавартай гэж мэдэгдлээ.
Мягмар гарагт хүний эрхийн 'Avaaz' бүлгээс зохион байгуулсан цахим хэлэлцүүлгийн үеэр Нуссейбехийн талаар шүүмжлэл өрнөв. 'Sudan Action Hub' байгууллагын үүсгэн байгуулагч Ибрахим Алдума хэлэхдээ, Нуссейбех томилогдвол дэлхий нийт төдийгүй дайны хохирогчид НҮБ-ын шударга ёсонд бүрмөсөн итгэхээ болино гэдгийг санууллаа. Түүнчлэн 'Судан Букра' телевизийг үүсгэн байгуулагч Хусам Махжуб суданчуудад НҮБ-ын шударга хариуцлага хамгийн их хэрэгтэй байгаа энэ эгзэгтэй үед АНЭУ-ын эрх ашгийг хамгаалагчид байгууллагын удирдлагыг атгуулах нь хүлээн зөвшөөрөх аргагүй хэрэг хэмээв.
'Хьюман Райтс Вотч' (HRW) байгууллагын гүйцэтгэх захирал асан Кеннет Рот энэхүү нэр дэвшүүлэлтийг цочирдмоор үйлдэл хэмээн тодорхойлжээ. Түүний хэлснээр RSF бүлэглэл АНЭУ-ын тусламж дэмжлэггүйгээр цэргийн ийм хүчтэй байр суурь олж, олон нийтийг хамарсан аллага үйлдэж чадахгүй байсан бөгөөд Нуссейбех баримтыг үл тоон илт няцааж байгаа нь Ерөнхий нарийн бичгийн даргын шалгуурт огт нийцэхгүй байна гэв. Лхагва гарагт тус байгууллагын өмгөөлөл эрхэлсэн захирал Бруно Стагно Угарте мөн түүний энэ үйлдэл хохирогчдод хуулийн хариуцлага хүлээлгэх үйл явцыг ноцтойгоор сааруулж байна гэдгийг тэмдэглэлээ.
Харин Лана Нуссейбех мягмар гарагт тайлбар өгөхдөө хэрэв томилогдвол Суданы дайны гэмт хэрэг, шилжилтийн үеийн шударга ёсны асуудлаарх НҮБ-ын баримт шалгах хороодыг бүрэн дэмжинэ гээд RSF бүлэглэлийн үйлдсэн гэмт хэргүүдийг 'жигшүүртэй' хэмээн тодорхойлсон байна. Тэрбээр бие даасан байх үүргээ ухамсарлан АНЭУ-ын Засгийн газар дахь сайдын албан тушаалаасаа түр чөлөө авснаа зарлаж, Суданы аймшигт зөрчил дараагийн Ерөнхий нарийн бичгийн даргын ажлын гол шалгуур байх болно гэж мэдэгдэв.
НҮБ-ын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга болохын тулд Аюулгүйн Зөвлөлийн 15 гишүүнээс дор хаяж 9-ийнх нь дэмжлэгийг авах бөгөөд байнгын гишүүн АНУ, Их Британи, Хятад, Франц, Орос улсуудын аль нэг нь хориг тавихгүй байх шаардлагатай. Энэ сарын эхээр болсон албан бус санал хураалтаар Коста Рикагийн дэд ерөнхийлөгч асан Ребека Гринспан өрсөлдөөнд ялимгүй тэргүүлж байсан ч бүх нэр дэвшигч Аюулгүйн Зөвлөлийн байнгын гишүүдээс эсрэг санал авсан тул гацаа үүсээд буй юм. Дараагийн санал хураалт баасан гарагт болж магадгүй ч дипломатууд цаг хугацаа, хэлбэрийн талаар хэлэлцсээр байна.
