ОХУ-ын Татарстан дахь нисгэгчгүй онгоцны үйлдвэрт 12,000 орчим Умард Солонгосын иргэн хүний эрхийн ноцтой зөрчил, албадан хөдөлмөрийн хохирогч болж байгааг шинэ тайланд анхааруулав. Вашингтоны Стратеги, олон улсын судалгааны төв болон Жорж Бушийн хүрээлэнгээс аравдугаар сарын 14-нд гаргасан хамтарсан судалгаанд Орос, Умард Солонгос, Хятад, Иран улсууд Елабуга дахь дроны үйлдвэрлэлийг өргөжүүлэхэд хэрхэн оролцож буйг нарийвчлан шинжилжээ.
Энэхүү цэрэг-аж үйлдвэрийн хамтын ажиллагааны үр дүнд Москва сар бүр Украины эсрэг дайнд ашиглах 5,500 гаруй нисгэгчгүй төхөөрөмж үйлдвэрлэх боломж бүрдэж байна. Хятад улс батерей, цахилгаан эд анги, хөдөлгүүр, навигацийн систем зэрэг давхар зориулалттай технологи нийлүүлж байгаа бол Иран 'Шахед' дроны загвараа нийлүүлж, Орост 'Геран' нэртэй хувилбарыг угсрах суурийг тавьжээ. Харин Пхеньяны дэглэм эдгээр ажилчдын цалингийн 90 хүртэлх хувийг суутган авч, улсынхаа төсвийг зузаатгаж буйг баримтаар дурдсан байна.
Хоёр улсын энэхүү алхам нь НҮБ-ын Аюулгүйн Зөвлөлөөс 2017 оны арванхоёрдугаар сард баталсан 2397 дугаар тогтоолыг шууд зөрчиж байгаа юм. Уг тогтоолоор гишүүн орнууд хоёр жилийн дотор Умард Солонгосын бүх гэрээт ажилчдыг нутаг буцаах үүрэг хүлээсэн билээ. Гэвч Умард Солонгосын эрх баригчид төрийн түвшний тохиролцоогоор иргэдийнхээ хөдөлмөрийг зарж, зорчих эрхийг нь хаан, орлогыг нь дээрэмдэж байгаа нь орчин үеийн боолчлол болохыг хүний эрхийн шинжээчид онцоллоо.
Сөүл дэх Трой их сургуулийн олон улсын харилцааны профессор Дэн Пинкстон эдгээр орнууд газар зүйн хувьд хил залгаа тул олон улсын зүгээс тээвэрлэлтийг таслан зогсоох ямар ч боломжгүй гэж үзэж байна. Хүний эрхийн төлөө тэмцэгч Сон Ён Чэгийн мэдээлснээр ийм боолчлол зөвхөн Елабугагаар хязгаарлагдахгүй бөгөөд эзлэгдсэн Украины нутаг дахь барилга, Оросын мод бэлтгэлийн талбайд олон мянган иргэн хөдөлмөрлөж, хэдэн арван мянган цэрэг фронтын шугам руу илгээгдэж байна.
Олон улсын шинжээчид энэхүү үйл явцыг дэлхийн хоёрдугаар дайнаас хойш тогтсон олон улсын дэг журам, хууль дээдлэх ёсыг нурааж буй аюултай үзэгдэл гэж үзэж байна. НҮБ-ын Аюулгүйн Зөвлөлийн байнгын гишүүн Орос, Хятад хоёр хоригийг бүрэн үл тоомсорлож буй тул НҮБ-ын хориг арга хэмжээний тогтолцоо үндсэндээ үр дүнгүй болсныг судлаачид анхааруулав. Түүнчлэн Пхеньян уг дайнаас нисгэгчгүй онгоцны орчин үеийн тактик, технологид шууд суралцаж байгаа нь Өмнөд Солонгосын батлан хамгаалах салбарт шинэ сорилт авчирч байна.
Хамтарсан тайланд АНУ-ын Төрийн департаментыг олон улстай хамтран хүний наймааны сүлжээг таслах, буруутай этгээдүүдэд хориг тавихыг уриалав. Мөн НҮБ-ыг Елабугагийн цогцолборт мөрдөн шалгалт явуулж, хүний эрхийн зөрчлийг баримтжуулах, хохирогчдыг хамгаалахыг шаардлаа. Түүнчлэн Елабугагийн тусгай бүсэд үйл ажиллагаа явуулж буй Европын болон Америкийн цөөн тооны компаниудыг тус бүс нутгаас нэн даруй гаргахыг шаардаж байна.
