Дани улс Гренландын баялгийн талаарх Трампын мэдэгдлийг няцаалаа

АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп өөрийн 'Truth Social' сүлжээнд Гренландыг 'манай шинэ бөгөөд үзэсгэлэнт Гренланд' хэмээн тодорхойлж, тус аралд газрын тос, байгалийн хий болон ашигт малтмалын томоохон хайгуул удахгүй эхлэх гэж байна гэж бичсэн юм. Тэрбээр уг мэдэгдэлдээ ямар нэгэн тодорхой баримт, нарийн мэдээлэл дурдаагүй байна.

Үүний хариуд Данийн Гадаад хэргийн яам лхагва гарагт албан ёсны мэдэгдэл гаргаж, АНУ-ын тал Гренландад байгалийн баялгийн хайгуул хийхдээ тус арлын хууль дүрмийг чанд хүндэтгэх ёстойг санууллаа. Өнгөрсөн сард байгуулсан гурван талт хэлэлцээр нь олборлолтын дүрмийг өөрчлөөгүй бөгөөд НАТО болон Европын холбооны бусад орны хөрөнгө оруулагчидтай харьцуулахад Америкийн талд ямар нэгэн давуу эрх олгоогүй болохыг тус яам онцлов.

Ерөнхийлөгч Д.Трамп, Данийн Ерөнхий сайд Метте Фредериксен болон Гренландын Ерөнхий сайд Йенс-Фредерик Нильсен нар өнгөрсөн есдүгээр сарын 22-нд Нью-Йорк хотноо болсон НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейн үеэр 10 хуудас бүхий гэрээнд гарын үсэг зурсан билээ. Энэхүү баримт бичиг нь Гренландыг хяналтдаа авах гэсэн Трампын шахалтаас үүдэлтэй олон сарын маргааныг намжаасан юм. Гэрээний дагуу АНУ тус арлын баруун хойд хэсэгт орших Питуффик сансрын баазын үйл ажиллагааг шинэчлэн өргөтгөх, хоёр шинэ цэргийн бааз байгуулах болон Трампын 'Golden Dome' пуужингаас хамгаалах системийг суурилуулах эрхтэй болсон ч уул уурхай, өрөмдлөгийн ямар нэгэн тусгай зөвшөөрөл тусгагдаагүй байна.

Гренланд улс 2021 онд ураны олборлолт болон ирээдүйд хийх газрын тосны бүх хайгуулыг хуулиар хориглосон юм. Одоогоор арлын эрх баригчид Техасын 'Greenland Energy' компанийг хориг гарахаас өмнөх зөвшөөрлийг ашиглаж болох эсэхийг хянаж байгаа аж. Тус компани өөрийн гэсэн албан ёсны зөвшөөрөлгүй хэдий ч 2027 онд Гренландын зүүн эрэгт газрын тосны өрөмдлөг эхлүүлэх төлөвлөгөөтэй байгаагаа наймдугаар сард зарласан байв.

Данийн аюулгүй байдлын бодлогын шинжээч Якоб Каарсбо уг мэдэгдлийг үнэлэхдээ Трампын Гренландыг эрхшээлдээ оруулах гэсэн хүсэл өөрчлөгдөөгүй хэвээр байгаагийн дохио гэдгийг анхаарууллаа. Мөн олон улсын шинжээчид байгалийн баялаг, олборлолтын эрхийн талаарх дэлгэрэнгүй мэдээлэл тодорхойгүй байгааг онцолж, Вашингтоноос гарч буй мэдээлэлд болгоомжтой хандах хэрэгтэйг сануулж байна.

Al JazeeraAl Jazeera · Эх сурвалж