Холокостыг даван туулсан 87 настай Регина Служни тэргэнцэртэйгээ Освенцим хорих лагерийн төмөр хаалгыг дахин нэвтэрлээ. Тэрбээр өмнө нь энэ газарт долоо, найман удаа ирж байсан бөгөөд хорих лагерийн хийн камерт амиа алдсан нөхрийнхөө гэр бүлийн долоон хүнийг дурсан эмгэнэж байна. Европын Еврейн Холбоо (EJA) 1938 оны 11 дүгээр сарын халдлага буюу еврейчүүдийг үй олноор нь хоморголон устгах ажиллагааны эхлэл болсон өдрүүдийг тохиолдуулан улс төрчид, иргэдийн төлөөллийг Краков болон Освенцимд урьж, дурсгалыг нь хүндэтгэв.
Энэ жилийн арга хэмжээнд Ираны сүүлчийн шахийн хүү, цөллөгт амьдарч буй Реза Пахлави хүндэт зочноор оролцож, еврейчүүдийг үзэн ядах үзэлтэй тэмцэх үйлсэд оруулсан хувь нэмрийг нь үнэлэн шагнасан байна. Пахлави Перс болон Еврейн ард түмний түүхэн харилцааг сануулаад, дэлхийн ардчилсан улс орнуудыг дарангуйлал, үзэл суртлын хэт туйлшралын эсрэг нэгдэхийг уриалав. Гэвч хурлын үеэр оролцогчид өдгөө Европ даяар еврей үндэстний эсрэг дайсагнах явдал эрс нэмэгдэж, аюулгүй байдал алдагдаж байгаад илүү их сэтгэл зовниж буйгаа илэрхийллээ.
Статистик тоон мэдээллээс үзвэл Франц улсад 2025 онд еврейчүүдийн эсрэг чиглэсэн 1,320 удаагийн зөрчил бүртгэгдсэн нь 2022 оныхоос гурав дахин өссөн үзүүлэлт болов. Харин Германд цагдаагийн байгууллагаас бүртгэсэн үзэн ядах гэмт хэргийн тоо 2022 онд 2,641 байсан бол 2024 онд 6,236, 2025 онд 6,548 болж огцом өсчээ. Европ дахь хяналтын байгууллагууд болон хууль сахиулагчид 2023 оны аравдугаар сарын 7-нд Хамас бүлэглэл Израиль руу дайрснаас хойш ийм төрлийн халдлага газар авсныг мэдээлж байна.
Нидерландын Рабби нарын зөвлөлийн дарга Эллен ван Прааг 2023 оны аравдугаар сарын 7-ны халдлагын үеэр гэр бүлийнхээ хүнийг алджээ. Тухайн халдлагаар 1,200 орчим хүн амь үрэгдэж, 250 гаруй хүн барьцаалагдсан юм. Үүний дараа Израиль улс Газын зурваст томоохон цэргийн ажиллагаа эхлүүлж, улмаар 75,000 гаруй палестин хүн амиа алдаад байна. Ван Прааг хэлэхдээ, Нидерландад XVI зуунаас хойш амьдарсан тэдний гэр бүлийг өнөөдөр нутгаасаа явахыг шаардах болсон төдийгүй Израилийн цэргийн ажиллагаанд еврейчүүдийг нийтээр нь буруутгаж буй тул амьдрах орчин нь аюултай болсныг өгүүлэв.
Европын Еврейн Холбооны тэргүүн Рабби Менахем Марголин тив даяарх улс төрийн удирдагчдыг хариуцлагатай байхыг шаардлаа. Тэрбээр еврейчүүдийг хамгаалах хууль бодит амьдрал дээр хангалттай хэрэгжихгүй байгааг шүүмжлээд, эрх баригчид улс төрийн эрх ашгаас эмээн бодит нөхцөл байдлыг ил хэлэхээс зайлсхийж буйг сануулав. Түүнчлэн 'Освенцим шууд хийн камераар эхлээгүй, харин үзэн ядсан үг ярианаас эхэлсэн' гэдгийг онцгойлон анхааруулсан юм.
Нацист Германы барьж байгуулсан Освенцим-Биркенау хорих лагерт 1.1 сая орчим хүн, түүний дотор нэг сая еврей иргэнийг үй олноор нь хөнөөсөн түүхтэй. 1938 оны 11 дүгээр сарын 9, 10-нд нацистууд синагогуудыг шатааж, еврейчүүдийн орон сууц, худалдааны газрыг тонон сүйтгэж, 30,000 орчим эрэгтэйг хорих лагерь руу цөлсөн байна. Дөнгөж хоёр настайдаа гэр бүлийн найзынхаа тусламжтайгаар амьд үлдэж чадсан Регина Служни Холокостын түүхийг хойч үедээ таниулахын тулд сургуулиудад 40 гаруй жил лекц уншиж буй бөгөөд 'Дахин хэзээ ч давтахгүй' гэсэн амлалт хоосон үг болох ёсгүйг санууллаа.
