Европын орнууд стратегийн чухал түүхий эд, үйлдвэрлэлийн хангамжийн сүлжээ болон ногоон технологийн хувьд Хятадаас хараат байдлаа бууруулах бодлогыг олон жилийн турш хэлэлцэж байна. Энэ хүрээнд байгалийн баялаг, газар зүйн ашигтай байршил бүхий Казахстан болон Төв Азийн орнууд Европын хувьд чухал гарц болж тодров. Гэвч бүс нутгийн улсуудын эдийн засаг Хятадтай гүнзгий холбогдсон тул Брюсселийн бодлого шууд үр дүнгээ өгөх нь эргэлзээтэй юм.
Европын хувьд Хятадаас бүрэн тусгаарлах боломжгүй бөгөөд Бээжин нэгэн зэрэг эдийн засгийн түнш, өрсөлдөгч хэвээр байгааг шинжээчид онцолж байна. Ойрхи Дорнод, Балканы судлалын олон улсын хүрээлэнгийн шинжээч Павел Галецкийн тайлбарласнаар, Европын үйлдвэрүүд болон судалгааны төвүүд Хятадад өргөнөөр ажиллаж байгаа тул холбоогоо бүрэн таслах нь бодит бус алхам юм. Тиймээс ЕХ-ны орнууд нийлүүлэлтийн замаа төрөлжүүлэх, эдийн засгийн аюулгүй байдлаа хангахын тулд өөр найдвартай түншүүдийг хайхаас өөр аргагүй болов.
Энэхүү стратегийн хүрээнд 2025 оны дөрөвдүгээр сард Самарканд хотноо болсон ЕХ-Төв Азийн дээд хэмжээний анхдугаар уулзалтаар Брюссель 'Глобал гарц' хөтөлбөрийн дагуу 12 тэрбум евро буюу 13.4 тэрбум ам.долларын хөрөнгө оруулалтын багцыг танилцуулсан юм. Энэ хөрөнгө оруулалт нь тээвэр, чухал түүхий эд, дижитал холболт болон эрчим хүчний салбарыг хамарч, талуудын харилцааг стратегийн түншлэлийн түвшинд хүргэв. Түүнчлэн ЕХ-ны Чухал түүхий эдийн тухай хуульд 2030 он гэхэд аливаа стратегийн түүхий эдийн хэрэглээний 65-аас дээш хувийг ганц улсаас авахаас сэргийлэх заалт тусгасан нь энэхүү хамтын ажиллагааны гол хөшүүрэг болж байна.
Казахстан болон Төв Азийн орнуудын хувьд зөвхөн түүхий эд нийлүүлэгч орон болж үлдэх бус, дотооддоо нэмүү өртөг шингээн боловсруулах, технологи нутагшуулах нь нэн тэргүүний зорилт боллоо. ЕХ болон Казахстан аль хэдийн түүхий эд, батерей үйлдвэрлэл, сэргээгдэх устөрөгчийн салбарт хамтрах 2025-2026 оны замын зураглалыг баталсан юм. Хэрэв эдгээр төсөл зөвхөн олборлолтоор хязгаарлагдвал бүс нутгийн улсуудад бодитой үйлдвэрлэлийн суурь бий болохгүй гэдгийг мэргэжилтнүүд сануулж байна.
Европын санал болгож буй санхүүжилт, стандартын давуу тал нь зарим тохиолдолд удаан шийдвэр гаргалт, зохицуулалтын нарийн шаардлагуудаас үүдэн сул тал болдог байна. Үүний эсрэгээр Хятадын дэд бүтцийн хөрөнгө оруулалт улс төрийн нөхцөл багатай, түргэн шуурхай хэрэгждэгээрээ бүс нутгийн удирдагчдын анхаарлыг татдаг хэвээр юм. Назарбаевын Их сургуулийн ахлах багш Жиян Донгийн тэмдэглэснээр Хятадын хөгжлийн загвар нь АНУ, Япон, Европоос авсан технологи, худалдааны туршлагад тулгуурласан бөгөөд Төв Ази ч мөн адил гадаадын түншлэлээр дамжуулан дотоод чадавхаа тэлэх боломжтой аж.
Казахстаны Хятад судлалын төвийн захирал Гүлнар Шаймергенова Төв Азийн улсууд аль нэг их гүрнийг дангаар сонгохоос илүүтэй түншлэлээ төрөлжүүлж, бие даасан байр сууриа хадгалах нь чухал гэдгийг онцоллоо. Эцэст нь, Европ бүс нутгийг зөвхөн байгалийн нөөцийн эх үүсвэр төдийгөөр харах уу, эсвэл үйлдвэрлэл, технологийн чадавхыг нь хөгжүүлэх урт хугацааны хамтрагч гэж үзэх үү гэдэг сонголттой тулгарч байна.
