Баруун Африкийн хаанаас Их Британийн хатан хаан Викториад 'дипломат бэлэг' болгон өгсөн Сара Форбс Бонеттагийн ер бусын амьдралыг өгүүлсэн шинэ намтар ном хэвлэгдэн гарлаа. Энэхүү 'Сара Форбс Бонетта болсон нь: Хатан хаан Викториагийн ордны йоруба эмэгтэй' хэмээх номыг Канадын Колорадо Боулдерын их сургуулийн профессор Хенри Лавжой туурвижээ. Энэхүү бүтээл нь түүний өндөр эмээгийн тухай түүхийг шинэ өнцгөөс дэлгэж байгаад баяртай байгаагаа Лондон дахь Их Британи-Нигерийн хуульч Байо Рэндл илэрхийлэв.
Бонетта анх 1843 онд баруун өмнөд Нигерийн Оке-Одан тосгонд төрж, Айна хэмээх нэр авчээ. 1848 онд Дагомейн хаан Гезогийн цэргүүд тосгоныг дайрах үеэр түүний гэр бүл амиа алдаж, таван настай охин бүхэлдээ эмэгтэй дайчдаас бүрдсэн 'агожи' ангид олзлогджээ. Улмаар 1850 онд Атлантын далайг дамнах боолын худалдааг хориглох гэрээ байгуулахаар очсон Британийн тэнгисийн цэргийн ахмад Фредерик Форбс уг охиныг суллан, өөрийн нэр болон хөлөг онгоцныхоо нэрээр нэрлэн Англид авчирсан түүхтэй.
Долоон настай бяцхан охин Виндзор шилтгээнд хатан хаан Викториатай уулзаж, хатан хааны ивээлд багтжээ. Викториа хатан хаан түүний боловсролын зардлыг төлж, түүнтэй олон жилийн турш биечлэн уулзаж байснаас гадна хожим ууган охиных нь загалмайлсан эх болжээ. Гэвч уг харилцаа нь зөвхөн энэрэнгүй сэтгэл бус, Британийн эзэнт гүрний колоничлолын бодлогын нэг хэсэг байсныг судлаач Лавжой баримтаар нотолж байна.
Профессор Лавжойн судалгаагаар, тухайн үед 'эрх чөлөө олсон' хар арьстнуудыг өөрийн эрх чөлөөний төлбөрийг төлүүлэх нэрийдлээр 14 хүртэлх жилээр албадан хөдөлмөр эрхлүүлдэг хууль хэрэгжиж байв. Ахмад Форбс охиныг 'титмийн өмч' хэмээн бүртгүүлснээр Бонетта 19 нас хүртлээ хатан хаанд үндсэндээ албан ёсоор харьяалагдаж байжээ. Ийнхүү түүнийг Африкийг христийн шашинд оруулах номлогч болгохоор бэлтгэж, Британийн соёл иргэншил түгээх зорилгын бэлгэ тэмдэг болгон ашигласан аж.
Бонетта хожим Баруун Африкийн чинээлэг худалдаачин, буяны үйлстэн Жеймс Пинсон Лабуло Дэвистэй гэрлэсэн ч захидалдаа түүнийг огт хайрладаггүй тухайгаа бичиж байжээ. Энэхүү шинэ ном нь Бонеттаг Йорубагийн гүнж байсан, хатан хааны өргөмөл охин байсан эсвэл амьдралынхаа ихэнх хугацааг Англид өнгөрүүлсэн гэх олон төөрөгдлийг няцааж байна. Тэрээр 1880 онд 37 насандаа Мадейра аралд сүрьеэ өвчнөөр таалал төгсөх хүртлээ 19-р зууны Лагос хотын тэргүүлэх сэхээтэн, хэл шинжээч, хөгжимчин байлаа.
Түүний ач хүү Байо Рэндл уг ном түүхийн гашуун үнэнийг дэлгэж байгаад сэтгэл хангалуун байна. Тэрээр 'Хүнийг хэн нэгэнд бэлэглэнэ гэдэг байж боломгүй зүйл ч, тийнхүү бэлэглээгүй бол би өнөөдөр энд байхгүй байх байсан. Миний элэнц эмээ олон бэрхшээл, өнчрөл хагацлыг туулсан ч өөрийгөө шинэ соёлд дасган амжилттай авч явж чадсан хүчирхэг эмэгтэй бөгөөд Британи дахь хар арьстнуудын түүхийн тод төлөөлөл мөн' хэмээн онцлов.
