Миний тохиргоо

Бразил чулуужсан түлшнээс татгалзах дэлхийн анхны замын зургийг танилцуулав

Улс орнууд шинэ техник технологи, эдийн засгийн өөрчлөлтийг хүлээлгүйгээр чулуужсан түлшний хараат байдлаас гарах бүрэн боломжтойг Бразилын засгийн газар зарлав. НҮБ-ын уур амьсгалын өнгөрсөн жилийн чуулганыг зохион байгуулсан тус улс нүүрс, газрын тос, байгалийн хийнээс татгалзах дэлхийн 1 дэх замын зургийг мягмар гарагт танилцууллаа. Энэхүү баримт бичиг нь улс орнууд эдийн засгаа өсгөж, иргэдээ ядуурлаас гаргахын зэрэгцээ уламжлалт түлшний хамаарлыг бууруулах арга замыг тодорхойлжээ.

Лондоны Эзэн хааны коллежийн профессор Жоэри Рогел уг төлөвлөгөөг урагш алхсан үйл явдал хэмээн үнэлсэн ч тодорхой хязгаарлагдмал талуудтайг онцлов. Түүний хэлснээр уг замын зурагт хугацааны нарийн хуваарь болон гол шалгуур үзүүлэлтүүд тусгагдаагүй тул өөрчлөлтийн хурдыг тодорхойлоход учир дутагдалтай байгаа аж. Ийм тодорхой бус байдал нь дэлхийн дулаарлыг 2 хэмээс доош, боломжтой бол 1.5 хэмд барих Парисын хэлэлцээрийн эцсийн зорилтыг биелүүлэхэд эргэлзээ төрүүлж байна.

Cop30 чуулганы ерөнхийлөгч Андре Корреа до Лаго энэхүү замын зургууд нь НҮБ-ын хурлыг гэрээ хэлэлцээр хийхээс илүүтэй бодит хэрэгжилт рүү шилжүүлэх зорилготойг цохон тэмдэглэв. Тэрбээр 'The Guardian' сонинд өгсөн ярилцлагадаа хэлэлцээ хийдэг болон ажлыг хэрэгжүүлдэг хүмүүс өөр байдаг тул санхүү, тээвэр, эрчим хүч, дэд бүтцийн яамд үүнд голлох үүрэгтэйг онцолсон байна. Туркийн Анталья хотноо энэ сард зохион байгуулагдах Cop31 хурлын өмнө уг хэрэгжилтийн чиг хандлагыг баталгаажуулахыг зорьж байна.

Өнгөрсөн арваннэгдүгээр сард Амазоны ширэнгэн ойд орших Белем хотод болсон Cop30 чуулганы үеэр чулуужсан түлшний асуудлаар ширүүн маргаан өрнөсөн билээ. Энэхүү санал зөрөлдөөнийг намжаахын тулд эрчим хүчний салбарт чулуужсан түлшнээс шударгаар шилжих болон ой модыг устгахыг зогсоох гэсэн 2 замын зураг боловсруулахаар тохиролцсон юм. Харин дөрөвдүгээр сард Колумбын Санта-Мартад хуралдсан 60 орчим улсын сайн дурын эвсэл тусдаа бие даасан замын зураг гаргасан бөгөөд тэдгээр нь илүү нарийвчилсан шаардлага тусгаснаараа ялгаатай байв.

Бразилын санал болгосон төлөвлөгөө нь заавал биелүүлэх үүрэг, эцсийн хугацаа заагаагүй бөгөөд улс орнуудад өөрсдийн түлшний хараат байдлыг тодорхойлж, тохирох арга хэмжээгээ сонгох эрхийг үлдээжээ. Замын зурагт газрын тос, байгалийн хий олборлох талбай дахь шаталт, хийн ялгарлыг нэн даруй танахыг зөвлөсөн байна. Учир нь метан хий нь нүүрсхүчлийн хийнээс 80 дахин хүчтэй хүлэмжийн хий тул үүнийг хязгаарлах нь шууд эерэг үр дүн авчрах боломжтой юм.

Ой модыг хамгаалах чиглэлээр Амазон, Конго болон Зүүн өмнөд Азийн бүс нутагт их хэмжээний санхүүжилт шаардлагатай байгааг уг баримтад дурджээ. НҮБ-ын тооцоогоор ой модыг хамгаалахад 2030 он гэхэд жил бүр 300 тэрбум ам.доллар, 2050 он гэхэд 500 тэрбум ам.доллар шаардагдах бол одоогийн санхүүжилт жилд ердөө 85 тэрбум ам.доллар байна. Өнгөрсөн Cop30-ын үеэр байгуулсан тусгай санд Их Британи 400 сая фунт стерлинг, бусад улсууд нийлээд 7 тэрбум орчим ам.доллар хандивласан юм.

Түүнчлэн ойд хохирол учруулсан газраас бараа бүтээгдэхүүн худалдаалахыг хянах механизм хомс байгааг замын зурагт анхааруулав. Тухайлбал, сүүлийн саруудад гарсан түймрээс болж Индонез улсын засгийн газар иргэний нийгмийн байгууллагуудад хариуцлага алдсан хэргээр шүүхэд дуудагдаад байна. Бразил улсын Ерөнхийлөгч Луис Инасио Лула да Силва дөрөв дэх бүрэн эрхийн хугацаагаа авснаар ой мод бэлтгэлийг өнгөрсөн дөрвөн жилд 70% бууруулсан амжилтаараа уг замын зургийг итгэлтэй нийтэллээ.

The Guardian WorldThe Guardian World · Эх сурвалж