Миний тохиргоо

Токаев биологийн олон янз байдлыг хамгаалах шинэ санаачилгуудыг дэвшүүлэв

Казахстан улс ховордсон ан амьтдыг хамгаалах, биологийн олон янз байдлыг хадгалах чиглэлээр олон улсын санг байгуулахад дэмжлэг хүсэж байгааг тус улсын төрийн тэргүүн мэдэгдлээ. Ерөнхийлөгч Касым-Жомарт Токаев аравдугаар сарын 16-нд Ереванд болсон Биологийн олон янз байдлын НҮБ-ын COP17 бага хурлын өмнөх дээд түвшний уулзалтад оролцох үеэрээ энэхүү санаачилгыг дэвшүүлсэн юм. Түүнчлэн НҮБ-ын Биологийн олон янз байдлын конвенцын нарийн бичгийн дарга нарын газрын бүсийн төвийг Алматы хотод байгуулах хүсэлтээ илэрхийлэв.

Төрийн тэргүүн хэлсэн үгэндээ бөхөн гөрөөсний тоо толгойг нөхөн сэргээсэн туршлагыг байгаль хамгааллын салбарын онцлох томоохон ололт гэж үнэллээ. Өдгөө дэлхийн нийт бөхөнгийн ойролцоогоор 98 хувь нь Казахстанд амьдарч байгаа бөгөөд 2003 онд 21000 байсан толгой энэ хаврын байдлаар 4.7 сая болж огцом өссөн байна. Үүнээс гадна 1990-ээд онд нэн ховордоод байсан цоохор ирвэс 190 орчим толгой болж сэргэсэн бөгөөд нутаг дэвсгэрийнх нь 70 орчим хувь нь тусгай хамгаалалттай бүсэд хамаарч буйг дурдлаа.

Казахстан улс Тураны барыг эх нутагт нь эргүүлэн авчрах төслийг Орос, НҮБ-ын Хөгжлийн хөтөлбөр болон Дэлхийн байгаль хамгаалах сантай хамтран амжилттай хэрэгжүүлж байна. Энэ ажлын хүрээнд өнгөрсөн зургаадугаар сард сүүлийн 70 жилийн хугацаанд анх удаа барыг зэрлэг байгальд амжилттай тавьсан явдал болов. Мөн Чех, Герман, Унгар улсын түнш байгууллагуудтай хамтран тахь адууны тоо толгойг нэмэгдүүлэх хөтөлбөрийг үргэлжлүүлж байгааг Токаев тэмдэглэлээ.

Зарим амьтдын тоо толгой өссөн таатай мэдээ байгаа хэдий ч Каспийн тэнгисийн эмзэг орчин, ялангуяа Каспийн хавны ирээдүй ноцтой түвшинд хүрснийг тэрбээр анхааруулав. Сүүлийн зуун жилийн дотор хавны тоо толгой нэг саяас 270000 болж эрс цөөрсөн тул тус улс уг амьтныг ховордсон төрөл зүйлийн жагсаалтад албан ёсоор оруулжээ. Токаев Арал тэнгисийн эмгэнэлт гамшгийг Каспийн тэнгист давтахгүйн тулд эрэг орчмын таван улс болон олон улсын хамтын нийгэмлэгийг нэгдсэн хүчин чармайлт гаргахыг уриаллаа.

Казахстан улс ховор амьтдыг хамгаалах арван жилийн үндэсний хөтөлбөр батлан, амьдрах орчныг тэлэх, удмын сангийн генийн банк байгуулах бодит алхмуудыг хэрэгжүүлж эхэлжээ. Мөн өнгөрсөн дөрөвдүгээр сарын дээд хэмжээний уулзалтаар Төв Азийн байгаль орчны эв нэгдлийн тухай Астанагийн тунхаглалыг баталж, Каспийн тэнгисийн баялгийг хамгаалах хамтарсан хөтөлбөр хэрэгжүүлэхийг санаачилсан байна.

Экосистемийн тандалт судалгаа, эрсдэлийг урьдчилан таамаглах үйл явцад дижитал технологи болон хиймэл оюуны боломжийг бүрэн дүүрэн ашиглах шаардлагатайг Токаев чухалчлав. Үүний тулд Астана хот дахь Хиймэл оюуны олон улсын төвийг эрдэм шинжилгээ, мэдээлэл боловсруулах бүс нутгийн нэгдсэн индэр болгох санал тавилаа. Түүнчлэн анх 2025 онд хэрэгжүүлэхээр төлөвлөн дэвшүүлж байсан НҮБ-ын дэргэдэх Олон улсын усны байгууллага байгуулах санаачилгаа дахин сануулж, бүх талын дэмжлэгийг хүссэн юм.

The Astana TimesThe Astana Times · Эх сурвалж