Германы Хөдөлмөрийн сайд, Социал Демократ Нам (SPD)-ын хамтарсан дарга Бэрбел Бас огцорсноо Даваа гарагт мэдэгдэв. Тэрээр 'хойд охиноо нас барсны дараа уй гашуугаа даван туулах цаг хугацаа хэрэгтэйг ойлгосон' гэж намын гишүүдэд илгээсэн хувийн мэдэгдэлдээ дурджээ. Гэвч тэрээр мөн 'олон нийтийн дайралт, харамсалтай нь эвслийн түншүүдийнхээ зарим гишүүдээс ирсэн шүүмжлэл' нь огцрох шалтгаан болсныг онцолсон байна.
Сүүлийн үед Баст үзүүлэх дарамт ихээхэн нэмэгдсэн юм. Төв үзэлтэй эвслийн Засгийн газар Хөдөлмөрийн яамнаас чухал хууль тогтоомжийн саналуудыг яаралтай хүлээж байв. Долдугаар сард зуны амралтаас өмнө тэтгэврийн тогтолцоог шинэчлэх цогц саналуудыг комисс танилцуулсан ч одоог хүртэл эцсийн төсөл боловсруулагдаагүй байна. Христийн Ардчилсан Холбоо (CDU/CSU) болон SPD намууд эдгээр саналыг хурдан хууль болгохыг хүсэж байв.
CDU/CSU-ын парламентын бүлгийн дунд бизнес эрхлэгчдийг төлөөлөх хэсгийн тэргүүн Кристиан фон Штеттен есдүгээр сард Басыг 'сайд цаашид ажиллах боломжгүй. Тэрээр манай улсад яаралтай хэрэгтэй байгаа шинэчлэлүүдийг хэдэн сарын турш хааж байна' хэмээн шүүмжилжээ. Аравдугаар сарын эхээр CDU-ын Эдийн засгийн сайд Катерина Райхе энэ шүүмжлэлийг давтаж, тэтгэврийн шинэчлэлийг оны эцэс гэхэд батлахыг шаардсан юм.
SPD-ын хамтарсан дарга, Сангийн сайд, Дэд канцлер Ларс Клингбайл Даваа гарагт Баст чиглэсэн улс төрийн дайралтыг 'ичгүүртэй' хэмээн эрс буруушаав. Тэрээр Берлинд сэтгүүлчдэд 'Энэ нь улс төрийн яриа хэлэлцээг хордуулж байна. Улс төрийн соёлоо хадгалахын тулд хүн бүр нэг алхам ухарч, сүүлийн хэдэн долоо хоногт юу болсныг эргэцүүлэн бодно гэж найдаж байна' гэжээ. Тэрээр төв үзэлтэй бүх улс төрчдийг 'бид бие биенээ дайрч, улс төрд байгаа сайн хүмүүсийг устгахгүй байхыг' анхааруулав.
Эвслийн Засгийн газар гүн хямралд ороод байгаа энэ үед иймэрхүү буруутгал ихээхэн ач холбогдолтой юм. Бас огцорсноор Клингбайл SPD-ыг ганцаараа удирдах болно. Арванхоёрдугаар сар эсвэл нэгдүгээр сард намын шинэ удирдлагыг сонгох их хурал болно. Клингбайл дахин нэр дэвших эсэх нь тодорхойгүй байна. Тэрээр намын даргаар дахин сонгогдохдоо маш муу үр дүн үзүүлсэн юм.
Бэрбел Басыг Холбооны Хөдөлмөрийн сайдаар Александр Швайцер залгамжлах болжээ. Райнланд-Пфальц мужийн хуучин ерөнхий сайд асан тэрээр өмнө нь тус мужийн Хөдөлмөр, нийгмийн асуудал хариуцсан сайдаар ажиллаж байв. Канцлер Фридрих Мерц Швайцерийн туршлага 'Холбооны Засгийн газарт сайн хамтын ажиллагааг' баталгаажуулна гэдэгт итгэлтэй байгаагаа илэрхийлээд, хүлээгдэж буй хууль тогтоомжийн саналууд 'одоо Засгийн газрын хурлаар хурдан батлагдаж, парламентын үйл явцад орох болно' гэж найдаж буйгаа нэмж хэлэв.
Канцлер Басын буруутгалыг няцааж, түүнтэй хувийн асуудлаар хэзээ ч ярилцаж байгаагүй гэжээ. Фридрих Мерц Баст уй гашуугаа даван туулах шаардлагатай цаг хугацааг авахыг тодорхой зөвлөсөн гэв. Эвслийн түншүүдийн хоорондох үл итгэлцэл ихээхэн нэмэгдэж, SPD-ын хууль тогтоогчид улс төрийн уур амьсгал улам хортой болж байна гэж ярьж байна.
Хэдэн сарын турш CDU болон SPD намууд санал асуулгын үзүүлэлт муу, сонгуулийн үр дүн тааруу, гол шинэчлэлийн төслүүдийн талаар маргаантай байсан юм. Цахилгааны татварын өөрчлөлт, элсэн чихрийн татвар нэвтрүүлэх, тэтгэвэр, хөдөлмөрийн зах зээлийн шинэчлэл зэрэг бараг ямар ч санаачилга олон нийтийн маргаангүйгээр урагшилж чадаагүй байна.
Үүн дээр нэмэгдээд канцлерын нам болох CDU-ын дотоод хямрал нэмэгдэв. Есдүгээр сард Мекленбург-Өрнөд Померани мужид болсон сонгуульд түүхэндээ анх удаа мужийн парламентад суудалгүй болж, түүхэн ялагдал хүлээсэн юм. Ням, Даваа гарагуудад намын удирдлага цаашдын чиг хандлагыг хэлэлцэхээр хаалттай хуралдаан хийжээ.
Тэд дөрвөн хуудас баримт бичиг гаргасан бөгөөд энэ нь тэргүүлэх чиглэлүүдийн өөрчлөлтийг илтгэж, нийгмийн асуудалд илүү их анхаарал хандуулсныг харуулсан байна. Тухайлбал, хямд орон сууц, цахилгааны үнийг бууруулах, эрүүл мэндийн үйлчилгээг сайжруулах, иргэдийн амьдралын амжилтыг илүү хүндэтгэх зэрэг асуудлуудыг дурджээ. Энэ нь CDU хэтэрхий эдийн засаг, зохицуулалтын асуудалд анхаарлаа хандуулж байсан гэсэн шүүмжлэлд өгсөн хариу гэж үзэж байна.
Канцлер сонгогчид улс төрчдийг өөрсдийнх нь бэрхшээл, нийгмийн доройтлын айдаст хангалттай нухацтай хандахгүй байна гэж үзэж байгааг хүлээн зөвшөөрөв. Мерц 'Бид энэ уналтаас гарч, итгэлцлийн хямралаас гарах ёстой. Нэг шөнийн дотор намыг шинээр бүтээх боломжгүй ч бид өөрчлөлтөд бэлэн байгаагаа харуулахыг хүсэж байна… сонгуулийн үр дүнг харахад бид үүнийг хийх ёстой' гэжээ.
Канцлер 2025 оны бүх нийтийн сонгуулиас өмнө амлаж байсан ч биелүүлээгүй цахилгааны татварыг хүн бүрт бууруулна гэдгээ мэдэгдэв. Хаалттай хурлын баримт бичгээрээ CDU нь SPD-д ч дохио өгч байна. Баруун тийшээ хөтөлбөрийн шилжилт хийхийн оронд уламжлалт нийгмийн үнэт зүйлсээ онцолж байгаа нь Социал Демократуудын дунд сайн хүлээж авах байр суурь юм.
Канцлер одоогийн эвслийн Засгийн газрыг үргэлжлүүлэх бодолтой байгаагаа онцлон тэмдэглэв. Тэрээр 'Боловсон хүчний өөрчлөлт нь эвслийн гэрээний үндэслэлийг эргэлзээнд оруулахгүй' гэжээ. Дараа нь тэрээр саяхан Украинд айлчлах үеэрээ хэлсэн үгээ давтан 'Олон улсын тавцанд үйл ажиллагаагаа явуулах чадвартай байхын тулд бидэнд одоо тогтвортой холбооны Засгийн газар хэрэгтэй байна' гэв.
CDU/CSU болон SPD хоёулаа эрт сонгууль зарлах нь санал асуулгад улс даяар тэргүүлж буй хэт барууны үзэлтэй Германы Төлөөх Альтернатив (AfD) намд голчлон ашигтай байж болохыг мэдэж байна. Тиймээс гүн хагаралтай байгаа хэдий ч Клингбайл, Мерц нар одоогоор эвсэлдээ өөр хувилбар харахгүй байна.
