Ромын Пап Лео XIV-ийн уушгинаас зангилаа илэрсэн тухай мэдээлэл 2026 оны 10 дугаар сарын 11-нд Ватиканд болсон уулзалтын үеэр гарчээ. Эмч нар зангилааг 'маш эрт үед нь илрүүлсэн' бөгөөд 'сайн хязгаарлагдсан' гэж мэдэгдсэн нь тархаагүй болохыг харуулж байна. Гэсэн хэдий ч зангилааны хэмжээ тодорхойгүй байгаа юм.
Уушгины жижиг зангилааг ихэвчлэн цээжний рентген эсвэл КТ шинжилгээгээр илрүүлдэг. 3 см-ээс бага хэмжээтэй зангилаа нь амьсгалын замыг дарах, цээжээр өвдөх, амьсгал давчдах зэрэг шинж тэмдэг үүсгэх нь бага байдаг. Папын хувьд шинж тэмдэг илэрсэн эсэх нь тодорхойгүй ч, шинж тэмдэггүй хүмүүст уушгины зангилаа илрэх нь 'улам бүр түгээмэл болж буй эмнэлгийн асуудал' гэж 2019 оны судалгаанд дурджээ.
Жижиг зангилаанаас эдийн шинжилгээ авах нь хүндрэлтэй байдаг. Мөн мэс заслын оношилгооны эрсдэл нь жижиг зангилааны хорт хавдар болох магадлалаас өндөр байдаг тул эмч нар шийдвэр гаргахад хүндрэлтэй тулгардаг. Аз болоход, ихэнх эрт үеийн уушгины зангилаа нь хоргүй байдаг. Пап зангилаагаа авахуулах мэс заслын дараа долоо хоног эдгэрэх шаардлагатай бөгөөд 11 дүгээр сарын 6-17-ны хооронд Уругвай, Аргентин, Перу руу аялах хуваарьтай байна.
Уушгины зангилаа нь уушгинд үүссэн цагаан толбо эсвэл гэмтэл юм. Тэдгээр нь дугуй эсвэл тэгш бус хэлбэртэй байдаг. Энэ нь хуучин уушгины халдвар, гадны биет, үрэвсэл, сорви, мөн хавдрын эхлэлээс үүдэлтэй байж болно. 3 см-ээс том зангилааг масс гэж тодорхойлдог бөгөөд энэ нь амьсгалын замыг бөглөж, уушгины үйл ажиллагаанд нөлөөлөх магадлал өндөр байдаг.
Уушгины зангилаа хэзээ амь насанд аюултай хавдар болохыг тодорхойлоход хэцүү. Гэхдээ зангилааны хэмжээ нь хорт хавдар болох эрсдэлийн чухал үзүүлэлт юм. 2 мм ба түүнээс бага хэмжээтэй үед хавдрын эрсдэл маш бага байдаг бол 8-10 мм-т 9-10%, 1 см-ээс том үед 15% орчим болдог. Мөн зангилааны нягтрал нь хорт хавдар болох эсэхийг тодорхойлох чухал үзүүлэлт юм.
Сүүлийн жилүүдэд шинжилгээний технологи сайжирч, хиймэл оюун ухааныг ашигласнаар уушгины зангилаа илрүүлэх тоо нэмэгдэж байна. 2023 оны судалгаагаар уушгины зангилаа илрүүлэлт 2008 онд 38% байсан бол 2019 онд 50% болж өссөн байна. Хэдийгээр ихэнх зангилаа хоргүй байдаг ч уушгины хорт хавдар нь дэлхийд хамгийн түгээмэл хавдар бөгөөд хавдрын улмаас нас барах хамгийн түгээмэл шалтгаан хэвээр байна. ДЭМБ-ын мэдээлснээр 2024 онд бараг 2.65 сая хүн уушгины хорт хавдраар оношлогдож, 1.8 сая гаруй хүн нас баржээ.
