Австралийн эрдэмтэд далайн хавч нэг бүрийг хуягны өвөрмөц хээгээр нь ялган таних чадвартай хиймэл оюуны шинэ технологи хөгжүүлжээ. Тасманийн Их Сургуулийн Далай, Антарктид судлалын хүрээлэн буюу IMAS-ийн эрдэмтэд хувийн хэвшлийн түншүүдтэй хамтран энэхүү шинэлэг системийг бүтээсэн байна. Уг шийдэл нь далайгаас барьсан хавчийг хэрэглэгчийн таваг хүртэл найдвартай мөшгих боломж олгож, зах зээлд бүтээгдэхүүний нэр хүнд болон үнэ цэнийг хадгалах гарц болж байна.
Судалгааны баг 2026 оны 09 дүгээр сарын 01-ний байдлаар шинэ Lobster AI хөтөлбөрийн хүрээнд хавчнуудыг барьж, хэмжилт хийн зургийг нь өгөгдлийн санд амжилттай бүртгэв. Судлаачдын тайлбарласнаар хавчны хуяг нь хүний хурууны хээ эсвэл царай таних системтэй адил давтагдашгүй шинж чанартай ажээ. Энэхүү хиймэл оюун нь ухаалаг утсаар авсан зургаар тухайн хавчийг таньж, өмнө нь бүртгэгдсэн эсэхийг нь шууд шалгадаг байна. Түүнчлэн хуяг нь солигдсон эсвэл замаг наалдсан ч гурван жилийн дараа дахин таних чадвартайг туршилтаар тогтоожээ.
Тасманийн өмнөд бүсийн хадны хавчны салбар олон жилийн хүндрэлийн дараа эргэн сэргэж буй бөгөөд жилд 90 сая долларын өртөг бүхий 1,000 гаруй тонн хавч олборлодог юм. Тухайлбал, далайд 30 гаруй жил загасчилсан Жо Сайерс 2026 оны 08 дугаар сарын 25-ны өдөр 'Sea Eagle' хөлөг онгоцноосоо хуяг нь 220 миллиметр хүрсэн, 3-4 килограмм жинтэй улаан хавчнуудыг буулгажээ. Загасчдын хувьд шатахуун, өгөөшний өртөг өсөж байгаа энэ үед шинэ технологи нь салбарыг дараагийн үедээ найдвартай хүлээлгэн өгөхөд чухал ач холбогдолтой юм.
Экспортлогчдын хувьд энэхүү технологи хуурамч шошго, луйвраас сэргийлэхэд томоохон дэвшил авчирна гэж үзэж байна. Одоогийн биет тэмдэглэгээг арилгах эсвэл дуурайлган хийх эрсдэлтэй байдаг тул өөр улсын хавчийг үнэтэй Тасмани хавч болгон борлуулах тохиолдол гардаг байжээ. Жишээлбэл, жилд 300,000 хүртэл хавч боловсруулдаг Бичено дахь үйлдвэрийн Майкл Блэйк энэ дэвшлийг ашиглан Европын Холбоо зэрэг шинэ зах зээлд өндөр итгэлтэйгээр гарах боломжтойг онцолсон байна.
Эрдэмтэд уг технологийг зөвхөн таних төдийгүй хавчны хүйс, хэмжээ, өнгө, гэмтэл болон амьдрах чадварыг тодорхойлдог түвшинд хүргэхээр сургаж байна. Цаашид энэхүү өгөгдлийн санг арилжааны 100 орчим хөлөг онгоц болон сонирхогч загасчид ашигладаг болсноор далайн нөөцийн судалгаа илүү бодитой болох юм. Мөн уур амьсгалын өөрчлөлт, далайн зарааны шилжилт хөдөлгөөн зэргээс шалтгаалсан нөөцийн хорогдлыг бодит цагийн горимоор хянаж, оновчтой шийдвэр гаргахад чухал дэмжлэг болох төлөвтэй байна.
