АНУ-ын хүн амын 51 хувийг эмэгтэйчүүд эзэлдэг ч Конгресс дахь тэдний төлөөлөл ердөө 28.4 хувьтай байна. Төлөөлөгчдийн танхим болон Сенатад нийт 152 эмэгтэй гишүүн байгаа нь АНУ-ын түүхэн дэх хамгийн өндөр үзүүлэлт юм. Мөн 50 мужийн захирагчдын 14 нь буюу 28 хувь нь эмэгтэйчүүд байгаа нь урьд өмнө хэзээ ч байгаагүй өндөр тоо юм.
АНУ-ын Конгресст эмэгтэй төлөөлөгчид харьцангуй цөөн байдгийн хэд хэдэн шалтгаан бий. Ратгерсийн Их Сургуулийн Америкийн Эмэгтэйчүүд ба Улс Төрийн Төвийн (CAWP) судалгааны захирал Келли Диттмарын хэлснээр, 'Зарим шалтгаан нь бүтцийн шинжтэй. Манай улс төрийн системд шинээр орж ирэх хүмүүст хүндрэл учруулдаг дүрэм, үйл явцууд байдаг. Түүхэндээ эмэгтэйчүүд шинээр орж ирэгчид байсан.' Сенатын суудлын сонгууль зургаан жилд нэг удаа болдог бол Төлөөлөгчдийн танхимын гишүүд хоёр жилийн хугацаатай ажилладаг ч дахин сонгогдох тоон хязгаар байхгүй тул онолын хувьд хэдэн арван жил албан тушаалдаа үлдэх боломжтой.
Диттмарын онцолсноор, АНУ-д сонгуулийн кампанит ажил маш их зардалтай байдаг. Эмэгтэйчүүд түүхэндээ баян хандивлагчдын сүлжээнд нэвтрэх боломж бага байсан бөгөөд тэдгээр хандивлагчид болон намын удирдагчдын ихэнх нь эрэгтэйчүүд хэвээр байна. Мөн эрэгтэй улс төрчид шинэ нэр дэвшигчээр эрэгтэйчүүдийг сонгох нь элбэг. Эцэст нь, соёлын хэвшмэл ойлголтууд ч үүрэг гүйцэтгэдэг: 'Эмэгтэйчүүд юу хийж чадах, юу хийх ёстой талаарх хэвшмэл ойлголт, хүлээлт' нөлөөлдөг.
Арваннэгдүгээр сарын 3-ны сонгуулиар дараагийн хоёр жилд АНУ-ын Конгресст хэдэн эмэгтэй суух нь шийдэгдэнэ. Төлөөлөгчдийн танхимын 435 суудал, Сенатын 100 суудлын 35 нь дунд хугацааны сонгуулиар шинээр сонгогдоно. Мөн 36 мужид иргэд захирагчийн албан тушаалд хэнийг сонгохоо шийднэ.
Төлөөлөгчдийн танхимын 435 төлөөлөгчийн 125 нь эмэгтэйчүүд юм. Сенат болон захирагчийн албан тушаалын нэгэн адил тэд хоёр намд жигд хуваарилагдаагүй байна. Ардчилсан намд Бүгд найрамдах намаас илүү олон эмэгтэйчүүд бий. Одоогийн байдлаар Ардчилсан намаас 95, Бүгд найрамдах намаас 30 эмэгтэй төлөөлөгч ажиллаж байна.
'Бүгд найрамдах намд эмэгтэйчүүдийг дэмжих дэд бүтэц хамаагүй сул' гэж Диттмар хэлэв. Эмэгтэй нэр дэвшигчдийг тусгайлан сонгон шалгаруулж, сургаж, санхүүжүүлдэг байгууллагууд бараг бүгд Ардчилсан намын талд эсвэл аль нэг намд харьяалагддаггүй байна. Түүнчлэн, 'Бүгд найрамдах намын удирдагчдын ихэнх нь илүү олон эмэгтэйчүүдийг сонгох сонгуулийн урамшуулал эсвэл шахалтыг хардаггүй' гэж тэр нэмж хэлэв. Ардчилсан намын сонгогчдод олон талт байдал илүү чухал бөгөөд тэд сонгогдсон төлөөлөгчдийн дунд эмэгтэйчүүдийг харахыг илүүд үздэг.
Бүгд найрамдах нам одоогоор Төлөөлөгчдийн танхимд олонхын суудалтай тул Танхимын дарга эсвэл олонхын удирдагчийг томилох эрхтэй. Одоогийн байдлаар энэ албан тушаалыг Майк Жонсон хашиж байна. Энэ хүчирхэг албан тушаалыг өнөөг хүртэл ганцхан эмэгтэй хашсан нь Нэнси Пелоси бөгөөд тэрээр Ардчилсан намын Танхимын даргаар 2007-2011 онд, мөн 2019-2023 онд ажилласан юм.
Одоогийн байдлаар АНУ-ын Сенатын 27 хувийг эмэгтэйчүүд эзэлж байна. Үүнээс 16 нь Ардчилсан намаас, 11 нь Бүгд найрамдах намаас юм. 50 муж тус бүрийг хоёр сенатор төлөөлдөг. Конгрессын энэ танхимд албан тушаалын хугацаа урт бөгөөд эндхийн албан тушаалтнуудын ихэнх нь доод танхимын төлөөлөгчдөөс хамаагүй олон сонгогчийг төлөөлдөг.
Диттмарын хэлснээр, эмэгтэйчүүдэд Сенатад суудал авахад бүр ч хэцүү байдаг. 'Сенатын хувьд энэ нь боломж, цаг хугацааны асуудал' гэж тэр хэлэв. Суудал бүр зургаан жилд нэг удаа сонгуульд ордог. Нийт 100 суудал байдаг бөгөөд хоёр жилд нэг удаа гуравны нэг нь л сонгуульд оролцдог. Тиймээс өмнө нь Сенатад сууж байгаагүй эмэгтэйчүүдэд дэвших боломж бага. Муж хэмжээний сенаторын сонгуулийн кампанит ажил нь Төлөөлөгчдийн танхимын суудлын кампанит ажлаас илүү үнэтэй байдаг бөгөөд судалгаагаар эмэгтэй нэр дэвшигчид ерөнхийдөө эрэгтэй нэр дэвшигчдээс баян байдаггүйг харуулдаг.
Нэгэн сенаторын нэр дэвшигчийн хувьд арваннэгдүгээр сарын дунд хугацааны сонгууль түүхэн ач холбогдолтой байж магадгүй. Хэрэв Ардчилсан намын Пегги Фланаган Миннесотад ялвал тэрээр АНУ-ын Сенатад суусан анхны уугуул америк эмэгтэй болно. Фланаган нь Ожибве буюу Чиппева үндэстний хүн бөгөөд АНУ, Канадыг дамнан орших Их Нууруудын бүс нутгийн уугуул иргэд юм.
Фланаган одоогоор Миннесота мужийн дэд захирагчийн албан тушаалыг хашиж байна. Санал асуулгын дүнгээр түүний ялах магадлал өндөр байгааг харуулжээ. Тэрээр өрсөлдөгч Бүгд найрамдах намын Мишель Тафоягаас бага зэрэг илүүрхэж байгаа бөгөөд Тафоя өмнө нь спортын сурвалжлагч, консерватив улс төрчдийн зөвлөхөөр ажиллаж байсан юм.
Одоогийн 14 эмэгтэй захирагчийн 10 нь Ардчилсан намаас, дөрөв нь Бүгд найрамдах намаас байна. Эдгээр 14 захирагчийн зургаа нь дахин нэр дэвшиж байгаа бөгөөд тэдний дунд Ерөнхийлөгч Трампын анхны бүрэн эрхийн хугацаанд хэвлэлийн нарийн бичгийн даргаар ажиллаж байсан Арканзас мужийн захирагч Сара Хаккаби Сандерс багтжээ.
АНУ-ын түүхэнд анх удаа хар арьст эмэгтэй мужийн захирагчаар сонгогдох боломжтой боллоо. Миннесотад Ардчилсан намын Тим Уолз — Камала Харрисын 2024 оны сонгуулийн дэд ерөнхийлөгчийн нэр дэвшигч — дахин нэр дэвшихгүй. Түүний суудлын гол өрсөлдөгчид нь Ардчилсан намын Эми Клобучар болон (хар арьст) Бүгд найрамдах намын Лиза ДеМют нар юм. Үүний зэрэгцээ, хар арьст Ардчилсан намын Кейша Лэнс Боттомс Жоржиа мужийн захирагчийн албан тушаалд өрсөлдөж байна.
Келли Диттмар ДеМют Миннесотад ялна гэж бодохгүй байна. Учир нь тус муж Ардчилсан намын бат бэх суурьтай гэж тооцогддог. Мөн Клобучар тус мужийн иргэдийн дунд сайн танигдсан бөгөөд тэрээр 2007 оноос хойш Миннесота мужийг АНУ-ын Сенатад төлөөлж байна.
Харин Жоржиа мужид Диттмарын хэлснээр байдал өөр байна: 'Тэр сонгууль 50-50 хувийн магадлалтай гэж тооцогдож байна.' Диттмар Боттомс 'анхны хар арьст эмэгтэй захирагч болох бүрэн боломжтой' гэж үзэж байна. Хуучин Ерөнхийлөгч Барак Обама түүний хамгийн нэр хүндтэй дэмжигч бол Ерөнхийлөгч Трамп Бүгд найрамдах намын нэр дэвшигч Рик Жексоныг дэмжихээ мэдэгджээ.
