Грек Хаан Самуилын шарилыг Болгарт буцаан өгөв

Грек улс Дундад зууны үеийн Болгарын хамгийн чухал удирдагчдын нэг, Хаан Самуилын шарилыг олон арван жилийн хэлэлцээрийн дараа Болгарт буцаан өглөө. Шарилыг бямба гарагт Болгарын нийслэл Софиад бүрэн ёслол хүндэтгэлтэйгээр хүлээн авсан юм. Хаан Самуил 997-1014 онуудад Нэгдүгээр Болгарын эзэнт гүрнийг удирдаж, Балканы хойгийн өмнөд хэсэг, одоогийн Хойд Македон, Албанийн хил дээрх Охрид нуур хүртэлх нутагт эрх мэдлээ тогтоож байжээ.

Түүний засаглалын үе Византийн эзэнт гүрэнтэй хийсэн мөргөлдөөнөөр тодорхойлогддог. 1014 онд Клейдионы тулалдаанд Византийн эзэн хаан II Басилын тушаалаар мянга мянган цэргээ нүдийг нь сохолсныг мэдээд Самуил цочирдож нас барсан гэдэг. Дөрвөн жилийн дараа Болгарын газар нутаг Византийн захиргаанд орсон ч Хаан Самуилыг өнөөг хүртэл Болгарын үндэсний бахархлын бэлгэдэл гэж үздэг. Түүний 60 жилийн өмнө Грекийн хил орчмоос олдсон шарилыг цэргийн онгоцоор Софиа руу авчирч, 21 удаа буудлага үйлдэж, Гэгээн Софиа сүм рүү жагсаал хийн, олон нийт хүндэтгэл үзүүлэх боломжтой болсон.

Болгарын Ерөнхий сайд Румен Радев Грекийн Салоники хотын Византийн соёлын музейд болсон ёслолын үеэр 'Эдгээр нь манай хоёр ард түмэнд хамаарах зүйлс; тэдгээр нь бидний дурсамж, холбоог бүрдүүлдэг бөгөөд манай эх орончид болон ирээдүй хойч үеийнхэн өвөг дээдэстээ хүндэтгэл үзүүлэх ёстой' гэж мэдэдэгджээ. Болгар улс 2007 онд шарилыг буцаан авах тухай албан ёсны хэлэлцээг эхлүүлсэн бөгөөд энэ нь өмнөд хөрштэйгээ харилцах харилцааны гол асуудал болсон юм. Радев 'Өмнө нь Хаан Самуил биднийг хувааж байсан бол өнөөдөр тэр биднийг нэгтгэж байна' гэж хэлсэн.

Грекийн Ерөнхий сайд Кириакос Мицотакис Хаан Самуилын шарил нь Болгарын хувьд 'үнэлж баршгүй соёлын, оюун санааны болон сэтгэл хөдлөлийн үнэ цэнэтэй' болохыг хүлээн зөвшөөрч, 'Дэлхийн хамтын нийгэмлэг соёлын өвийг хамгаалах талаарх олон жилийн байр сууриа дахин үнэлж байна' гэж нэмж хэлэв. Хариуд нь Грек улс Дэлхийн нэгдүгээр дайны үед Болгарын цэргүүдийн Грекийн хойд хэсгийн сүм хийдээс хулгайлсан 48 дурсгалын зүйлийг буцаан авахаар болжээ. Мицотакис энэхүү ёслол нь Грекийн Парфеноны гантиг баримлуудыг буцаан авах олон улсын кампанит ажлыг дэмжинэ гэж найдаж байгаагаа илэрхийлэв.

Гэвч Хаан Самуилыг зөвхөн Болгар улс өөрийн гэж үздэггүй. Хойд Македоны нийслэл Скопье хотод түүний аварга том хөшөө байдаг. Албани хэлний Koha сонин 'Яс буцаж ирлээ, зөрчил хэвээр үлдлээ! Самуил дахин Скопье, Софиа хоёрын хооронд маргаантай байна!' гэж бичсэн бол Скопьегийн Sloboden Pechat сонин энэхүү шилжүүлгийг 'түүхийн төлөөх дахин нэг тулаан' гэж нэрлэжээ. 2022 онд хоёр талын комисс Самуилыг 'орчин үеийн ихэнх түүхчид Болгарын эзэнт гүрэн гэж үздэг' улсын тэргүүнээр танилцуулахыг зөвлөсөн юм. Карнеги Европын судалгааны төвийн судлаач Димитар Бечев AFP агентлагт 'Самуил Болгар болон Хойд Македон хоёуланд нь түүхийн өгүүлэмжид чухал байр суурь эзэлдэг' гэж хэлсэн.

Deutsche WelleDeutsche Welle · Эх сурвалж