Энэтхэгт залуусын удирдсан 'Жоом' намын эсэргүүцлийн жагсаал, цагдаагийн хүч хэрэглэсэн үйлдэл болон ерөнхий сайд Нарендра Модигийн бодлогыг шүүмжилсэн шог зураг зэрэг цахим агуулгуудыг хаах тохиолдол эрс нэмэгдлээ. Тухайлбал, 2014 оны сонгуульд эрх баригч БЖП нам ялалт байгуулахад РСС хөдөлгөөний гүйцэтгэсэн үүргийг хөндсөн бичлэг нийтлэгдсэнээсээ хойш ердөө нэг цагийн дотор Энэтхэг даяар хандалт нь хязгаарлагдсан байна. Энэ нь бие даасан сэтгүүлчид, шог зураачид болон энгийн иргэдийн эрх баригчдыг шүүмжлэх орон зайг хааж буй тод жишээ боллоо.
Өнгөрсөн долдугаар сарын 20-ны өдөр Шинэ Дели дэх Дээд шүүхийн өмнө болсон жагсаалын үеэр цагдаа нар бороохой, нулимс асгаруулагч хий хэрэглэснийг харуулсан баримт олон нийтэд хүрсэн юм. Бие даасан сэтгүүлч Садхика Тиваригийн нийтэлсэн айж уйлсан охины дүрс бичлэг хэдхэн цагийн дотор 10 сая хандалт авсан боловч төд удалгүй хандалтыг нь хаажээ. Түүнчлэн 2025 оны тавдугаар сард Пакистантай үүссэн хурцадмал байдлыг мэдээлж байсан 'Maktoob Media' хэвлэлийн хуудсыг ямар ч албан ёсны мэдэгдэлгүйгээр хаасан явдал гарсан юм.
Эдгээр хязгаарлалтын гол шалтгаан нь 2021 онд баталж, 2026 оны хоёрдугаар сард нэмэлт өөрчлөлт оруулсан тус улсын Мэдээллийн технологийн дүрэм журамтай холбоотой юм. Мэдээллийн технологийн тухай хуулийн 79 дүгээр заалтын дагуу цахим талбарууд шүүх эсвэл засгийн газрын шаардлагаар хууль бус агуулгыг өмнө нь 36 цагийн дотор устгадаг байсныг гурван цаг болгон богиносгожээ. Хэрэв тогтоосон хугацаанд тухайн агуулгыг устгаагүй тохиолдолд олон нийтийн сүлжээний компаниуд хөндлөнгийн хэрэглэгчийн нийтлэлээс үүдэлтэй хуулийн хариуцлагаас чөлөөлөгдөх эрхээ алдах эрсдэлтэй болов.
Хууль, бодлогын мэргэжилтнүүдийн үзэж буйгаар эрх бүхий албан тушаалтнууд шүүхэд албан ёсоор нэхэмжлэл гаргахгүйгээр цахим хуудсуудыг хаалгах боломжтой болсон нь цахим цензурыг дээд цэгт нь хүргэжээ. Засгийн газрын 'Sahyog' цахим системээр дамжуулан агуулгыг түргэн хугацаанд устгуулах хүсэлт илгээдэг ч энэ үйл явц нь хүний нарийн хяналтгүй, хангалттай ил тод бус байна гэсэн шүүмжлэл дагуулав. Ийм шаардлагын улмаас цахим сүлжээний платформууд өөрсдийн алгоритмыг ашиглан шүүмжлэлт контентуудыг автоматаар хаах нөхцөл бүрдээд байна.
Хязгаарлалт үүгээр зогсохгүй олон нийтийн сүлжээнд нөлөө бүхий их сургуулийн профессор Мадри Какоти, хошин шогч Шамита Ядав нарын Инстаграм хуудсыг арваннэгдүгээр сарын 16-ны өдөр урьдчилсан сануулгагүйгээр хаажээ. Гэсэн хэдий ч Энэтхэгийн Мэдээллийн технологийн яамны хэвлэл хариуцсан төлөөлөгч Винод Кумар төрийн зүгээс цензур тогтоогоогүй, гагцхүү хууль тогтоомж зөрчсөн зохисгүй нийтлэлүүдийн эсрэг л хуулийн хүрээнд арга хэмжээ авч байна хэмээн мэдэгдсэн юм.
Хүний эрхийн төлөө тэмцэгчид болон сэтгүүлчид цагдаагийн хүч хэрэглэсэн баримтуудыг зориуд устгаж байгаа нь ирээдүйд түүхийг гуйвуулах, хариуцлагаас мултрах аюултайг анхааруулж байна. Шог зураач Сатиш Ачарья өөрийн бүрэн эрхийн дагуу засгийн газрын алдаа дутагдлыг шүүмжилсээр байх болно гэдгээ илэрхийлэв. Хэдийгээр эрх баригчид үндэсний аюулгүй байдал, нийгмийн хэв журмыг сахиулах үндэслэлээр уг хязгаарлалтыг тайлбарлаж буй ч шүүмжлэлт дуу хоолойг хаах хандлага цаашид улам газар авах төлөвтэй байна.


